Wat vaststaat
De watertoren van Axel werd gebouwd in 1936, als eerste watertoren in Zeeuws-Vlaanderen. Opdrachtgever was de NV Waterleiding Maatschappij Zeeuwsch-Vlaanderen, de architect C. van Eck uit Terneuzen. In januari 1937 werd hij officieel geopend. Met 60,6 meter is hij een van de hoogste watertorens van Nederland.
Het water kwam uit het waterwingebied en pompstation bij Sint-Jansteen. Boven in de toren staan drie watervaten: één voorzag Axel van water, de andere twee de rest van Zeeuws-Vlaanderen. In de voet ligt een reinwaterkelder, als extra opslag. Tot 1942 leverde deze toren water aan heel Zeeuws-Vlaanderen; dat jaar kwam er in Oostburg een tweede watertoren.
In de jaren negentig ging de toren buiten gebruik. De gemeente Axel kocht hem, en sinds 1997 is hij rijksmonument. Hij is in de oorspronkelijke staat bewaard en te beklimmen: langs de buizen naar het eerste watervat op ongeveer dertig meter, en verder tot vijftig meter hoogte.
Wat we nog uitzoeken
Een watertoren maakt techniek zichtbaar die meestal buiten beeld blijft. Voor deze toren willen we weten:
- Waarom kwam de toren juist hier te staan?
- Hoe kwamen mensen aan water voordat de toren er stond?
- Wat veranderde er in het dagelijks leven toen het water er was?
- Welke sporen van die geschiedenis zijn vandaag nog te zien?
Voor die vragen zoeken we in het Zeeuws Archief, de beeldbank en oude kranten, en zoeken we mensen die de toren en de omgeving kennen. Heb je herinneringen, foto’s of documenten? Laat het ons weten.
Waarom deze plek
De toren heeft een eigen klank. In 2024 zong een koor er Project Overtone, een stuk dat Celia Swart componeerde op geluidsmetingen van Bouke Groen in de ruimtes van de toren. Philou Louzolo speelde er voor Echo of Time een set. De set is een ingang; dit verhaal is de verdieping.
